Dlaczego zęby po leczeniu kanałowym często wymagają odbudowy protetycznej?

Leczenie kanałowe umożliwia wyleczenie stanu zapalnego miazgi oraz dokładne oczyszczenie i wypełnienie kanałów korzeniowych. Pozwala zachować naturalny ząb w jamie ustnej przez wiele lat. Jednakże na tym nie kończy się proces leczenia zepsutego zęba. To dopiero pierwszym etapem jego kompleksowej odbudowy. Po zakończeniu leczenia endodontycznego często zalecamy wykonanie odbudowy protetycznej. Dla wielu pacjentów stanowi to zaskoczenie. Dlaczego konieczna jest rekonstrukcja skoro uratowaliśmy zęba? Odpowiedź wynika z biologii i sposobu funkcjonowania zębów po leczeniu kanałowym.

Przeczytaj również: Korony pełnoceramiczne a licówki – co wybrać?

Spis treści:

• Kiedy
• Powody
• Utrata wzmocnienia
• Zęby
• Ryzyko
• Podsumowanie

Kiedy stosujemy leczenie kanałowe?

Leczenie kanałowe polega na usunięciu chorej lub martwej miazgi z wnętrza zęba. Następnie na dokładnym oczyszczeniu, zdezynfekowaniu i szczelnym wypełnieniu kanałów korzeniowych. Najczęściej leczenie kanałowe wykonujemy w przypadku:

• głębokiej próchnicy,
• nieodwracalnego zapalenia miazgi,
• martwicy zęba,
• zmian zapalnych wokół korzeni,
• urazów mechanicznych prowadzących do uszkodzenia miazgi.

Celem zabiegu jest eliminacja bakterii i zachowanie naturalnego zęba w jamie ustnej. Samo wyleczenie infekcji nie oznacza jednak, że ząb odzyskuje swoją pierwotną wytrzymałość.

Dlaczego ząb po leczeniu kanałowym staje się słabszy?

Wokół tego zagadnienia narosło wiele mitów. Często można spotkać się z opinią, że ząb po leczeniu kanałowym staje się kruchy, ponieważ jest „martwy”. W rzeczywistości głównym problemem nie jest sam brak miazgi, lecz utrata znacznej ilości tkanek twardych.

Większość zębów wymagających leczenia kanałowego jest już wcześniej mocno zniszczona przez próchnicę lub rozległe wypełnienia. Aby dostać się do kanałów korzeniowych, lekarz musi dodatkowo wykonać odpowiedni dostęp. Oznacza to, że po zakończeniu leczenia pozostaje znacznie mniej zdrowych tkanek niż przed chorobą.

Z punktu widzenia biomechaniki taki ząb staje się bardziej podatny na przeciążenia występujące podczas codziennego gryzienia i żucia.

Utrata naturalnego wzmocnienia korony zęba

Zdrowy ząb jest niezwykle wytrzymałą strukturą. Szkliwo, zębina oraz odpowiednia budowa anatomiczna sprawiają, że może on przenosić bardzo duże siły.

Jednakże kiedy dochodzi do rozległego zniszczenia korony zęba, naturalna konstrukcja znacznie się osłabia. Szczególnie niebezpieczna jest utrata ścian bocznych oraz guzków zębów bocznych. To właśnie te elementy odpowiadają za prawidłowe rozprowadzanie sił podczas żucia. W efekcie nawet prawidłowo przeleczony kanałowo ząb może być bardziej narażony na pęknięcia lub złamania.

Zęby trzonowe i przedtrzonowe są szczególnie narażone

Największe obciążenia występują w odcinkach bocznych uzębienia. Zęby trzonowe i przedtrzonowe każdego dnia uczestniczą w rozdrabnianiu pokarmów i przyjmują ogromne siły nacisku. Jeżeli taki ząb przeszedł leczenie kanałowe i jednocześnie utracił znaczną część swojej korony, ryzyko uszkodzenia znacząco wzrasta. Z tego powodu właśnie w tych lokalizacjach bardzo często zalecamy wykonanie korony protetycznej.

Korona działa jak ochronny pancerz, który przejmuje część obciążeń i zabezpiecza osłabione tkanki przed pęknięciem.

Co może się stać, jeśli ząb nie zostanie odpowiednio odbudowany?

Pacjenci niekiedy rezygnują z leczenia protetycznego, uznając, że skoro ból ustąpił, problem został rozwiązany. Niestety w wielu przypadkach prowadzi to do poważnych konsekwencji.

Osłabiony ząb może przez pewien czas funkcjonować bez objawów, jednak pod wpływem codziennych obciążeń dochodzi stopniowo do powstawania mikropęknięć. Z czasem mogą one przekształcić się w złamania obejmujące znaczną część korony lub nawet korzenia.

Najczęstsze konsekwencje braku odbudowy protetycznej to:

• pęknięcie ściany zęba,
• złamanie korony klinicznej,
• utrata szczelności wypełnienia,
• ponowne zakażenie wnętrza zęba,
• konieczność usunięcia zęba.

W wielu przypadkach odpowiednio wykonana korona mogłaby skutecznie zapobiec takim powikłaniom.

Czy każdy ząb po leczeniu kanałowym wymaga korony?

Odpowiedź brzmi: nie zawsze. W przypadku niewielkich ubytków, szczególnie w zębach przednich, możliwe bywa wykonanie trwałej odbudowy kompozytowej bez konieczności zakładania korony.

Ważna jest przy tym ilość zachowanych tkanek. Im bardziej zniszczony był ząb przed leczeniem, tym większe prawdopodobieństwo, że najlepszym rozwiązaniem będzie odbudowa protetyczna.

Dlatego decyzję zawsze podejmujemy indywidualnie dla każdego Pacjenta, po dokładnej diagnostyce i badaniu klinicznym.