Higienizacja zębów. Nie czekaj do momentu pojawienia się problemów!
Codziennie rano i wieczorem bardzo dokładnie szczotkujesz zęby, a mimo to nie są zdrowe i pojawia się na nich próchnica? Musimy Cię zmartwić! Nawet bardzo dokładna higiena domowa nie zawsze pozwala usunąć wszystkie złogi gromadzące się w jamie ustnej. Szczególnie problematyczne są miejsca trudno dostępne dla szczoteczki – okolice szyjek zębowych, przestrzenie międzyzębowe, zagłębienia anatomiczne oraz powierzchnie zębów znajdujące się w pobliżu dziąseł. Z czasem miękka płytka bakteryjna może ulec mineralizacji i przekształcić się w kamień nazębny, którego nie można skutecznie usunąć zwykłym szczotkowaniem. Ważnym elementem profilaktyki stomatologicznej jest higienizacja zębów, czyli profesjonalne oczyszczanie zębów wykonywane w gabinecie stomatologicznym.
Przeczytaj również: Chirurgiczne usunięcie zęba. Czym różni się od standardowej ekstrakcji?
Spis treści:
Czym jest higienizacja zębów i dlaczego jest tak ważna?
To profesjonalne procedury stomatologiczne, które mają na celu usunięcie złogów i osadów znajdujących się na powierzchni zębów oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Zakres zabiegu dobieramy indywidualnie, ponieważ nie każdy Pacjent ma taki sam rodzaj osadu i taką samą ilość kamienia nazębnego.
Najważniejszym problemem, z którym mierzy się higienizacja, jest płytka nazębna, czyli biofilm bakteryjny. Jest to złożona struktura mikroorganizmów, która stale odkłada się na powierzchniach zębów. Samo jej powstawanie jest naturalnym procesem, jednak niewystarczająca higiena powoduje jej stopniowe narastanie. W biofilmie znajdują się bakterie wykorzystujące składniki pożywienia, a powstające w wyniku ich metabolizmu produkty mogą przyczyniać się do demineralizacji szkliwa i rozwoju próchnicy.
Płytka bakteryjna ma również ogromne znaczenie dla zdrowia dziąseł. Jeżeli pozostaje w okolicy brzegu dziąsłowego, może prowadzić do rozwoju miejscowej reakcji zapalnej. Początkowo Pacjent może zauważyć jedynie niewielkie zaczerwienienie lub krwawienie podczas szczotkowania. Z czasem problem może jednak postępować i obejmować głębiej położone tkanki przyzębia.
Drugim istotnym problemem jest kamień nazębny. Powstaje on w wyniku mineralizacji płytki bakteryjnej pod wpływem składników obecnych w ślinie. Szczególnie niebezpieczny z punktu widzenia zdrowia dziąseł jest kamień poddziąsłowy, którego Pacjent często nie jest w stanie samodzielnie zauważyć.
Profesjonalna higienizacja pozwala usunąć złogi, których nie da się skutecznie wyeliminować podczas zwykłego szczotkowania. Nie zastępuje jednak codziennej higieny. Jej rolą jest stworzenie lepszych warunków do utrzymywania czystości jamy ustnej, a następnie nauczenie Pacjenta, jak te efekty podtrzymywać w domu.
Skaling, piaskowanie i polerowanie. Na czym polegają poszczególne etapy?
Jednym z podstawowych zabiegów jest skaling, którego celem jest usunięcie kamienia nazębnego. Wykorzystujemy do tego skaler ultradźwiękowy. Drgania końcówki urządzenia powodują rozbijanie złogów mineralnych, które następnie dokładnie usuwamy z powierzchni zębów.
Skaling może być wykonywany nad dziąsłem, czyli jako skaling naddziąsłowy, ale w określonych sytuacjach konieczne jest również oczyszczenie powierzchni znajdujących się poniżej brzegu dziąsła. Takie postępowanie ma szczególne znaczenie u Pacjentów z chorobami przyzębia.
Drugim często stosowanym elementem higienizacji jest piaskowanie zębów. Podczas zabiegu specjalne urządzenie kieruje na powierzchnię zębów strumień powietrza, wody i odpowiednio dobranego proszku. Pozwala to skutecznie usuwać osady i przebarwienia powierzchniowe, między innymi związane z kawą, herbatą czy paleniem tytoniu. Piaskowanie nie jest jednak tym samym co wybielanie zębów. Zabieg może przywrócić naturalny kolor zębów poprzez usunięcie osadów, ale nie zmienia wewnętrznego koloru szkliwa tak, jak profesjonalne wybielanie. Pacjent, który przed higienizacją miał zęby pokryte ciemnym osadem, może jednak odnieść wrażenie wyraźnej poprawy estetyki uśmiechu.
Ważnym etapem jest również polerowanie powierzchni zębów. Po usunięciu złogów i osadów powierzchnie zębów wygładzamy za pomocą odpowiednich past i narzędzi. Gładka powierzchnia utrudnia ponowne zatrzymywanie się płytki bakteryjnej i pomaga uzyskać przyjemne odczucie czystości.
Jak już wspomnieliśmy we wstępie – nie każdy pacjent wymaga identycznego zestawu procedur. Profesjonalną higienizację poprzedzamy więc oceną stanu jamy ustnej i dostosowujemy zabiegi do rzeczywistych potrzeb.
Higienizacja a zdrowie dziąseł i przyzębia
Jednym z najważniejszych powodów, dla których warto regularnie wykonywać higienizację, jest profilaktyka chorób dziąseł i przyzębia. Pacjenci często zgłaszają się do stomatologa dopiero wtedy, gdy zauważają krwawienie podczas szczotkowania. Nie jest to prawidłowa reakcja na szczoteczkę!
Krwawienie może być objawem zapalenia dziąseł, które najczęściej jest związane z obecnością biofilmu bakteryjnego. Na tym etapie proces jest często odwracalny, jeżeli właściwie go rozpoznamy i wdrożymy odpowiednie postępowanie higieniczne. Problem pojawia się wtedy, gdy stan zapalny utrzymuje się przez długi czas. Nieleczone zapalenie dziąseł może bowiem w części przypadków przejść w zapalenie przyzębia. Jest to znacznie poważniejsza choroba, w której proces zapalny prowadzi do uszkodzenia struktur utrzymujących ząb w kości. Wraz z postępem choroby mogą pojawić się kieszonki przyzębne, recesje dziąseł, utrata przyczepu łącznotkankowego i resorpcja kości wyrostka zębodołowego.
Zaawansowane choroby przyzębia są jedną z istotnych przyczyn utraty zębów u osób dorosłych.
Warto jednak wyraźnie zaznaczyć, że sama higienizacja nie jest leczeniem każdej postaci choroby przyzębia. Higienizacja zębów powinna być elementem profilaktyki, a nie procedurą wykonywaną dopiero wtedy, gdy pojawiają się poważne objawy.
Jak często należy wykonywać profesjonalne czyszczenie zębów?
Nie istnieje jeden uniwersalny odstęp pomiędzy zabiegami higienizacji odpowiedni dla każdego Pacjenta. Częstotliwość profesjonalnego oczyszczania ustalamy indywidualnie, w zależności od stanu zdrowia jamy ustnej, tempa odkładania się kamienia i skuteczności codziennej higieny.
U osoby z prawidłową higieną domową, zdrowymi dziąsłami i niewielką tendencją do odkładania złogów wizyty profilaktyczne mogą odbywać się rzadziej niż u Pacjenta z szybkim odkładaniem się kamienia czy chorobami przyzębia. Jeszcze inne potrzeby mają osoby noszące aparaty ortodontyczne, posiadające liczne uzupełnienia protetyczne, implanty lub inne miejsca szczególnie trudne do oczyszczania.
W praktyce o częstotliwości wizyt powinien decydować stomatolog lub higienistka stomatologiczna po ocenie stanu jamy ustnej.
Istotne jest również to, aby nie traktować higienizacji jako „resetu” wykonywanego raz na kilka lat. Jeżeli po profesjonalnym oczyszczeniu Pacjent wraca do tych samych błędów higienicznych, biofilm zaczyna odkładać się ponownie praktycznie od razu.
