Podścielenie protezy. Czym jest i kiedy poprawia jej dopasowanie?

Jama ustna podlega ciągłym zmianom biologicznym. Po utracie zębów stopniowo przebudowuje się kość wyrostka zębodołowego, zmienia się kształt tkanek miękkich, a przez to powierzchnia, na której opiera się proteza dentystyczna, może z czasem wyglądać zupełnie inaczej niż w momencie wykonywania uzupełnienia. Początkowo była stabilna i wygodna, a po kilku latach zaczęła się przesuwać, kołysać podczas jedzenia, powodować miejscowy ucisk albo podrażniać błonę śluzową? Musisz stosować coraz więcej preparatu mocującego? Jednym z rozwiązań, które może poprawić przyleganie i stabilność jest podścielenie protezy.

Przeczytaj również: Proteza overdenture – co ją wyróżnia?

Spis treści:

• Podścielenie protezy
• Objawy
• Korekta
• Rodzaje
• Przebieg

Czym jest podścielenie protezy?

Podścielenie protezy ma na celu poprawę dopasowania jej do zmienionego podłoża protetycznego. W praktyce podczas tej procedury modyfikujemy przede wszystkim wewnętrzną powierzchnię protezy, czyli tą część, która kontaktuje się z błoną śluzową jamy ustnej. Ma to szczególne znaczenie w przypadku protez całkowitych, ponieważ ich utrzymanie zależy w dużej mierze od odpowiedniego dopasowania do tkanek. Z czasem pomiędzy podstawą protezy a podłożem mogą pojawić się przestrzenie wynikające z zaniku tkanek. Proteza przestaje wtedy dokładnie odpowiadać aktualnej anatomii jamy ustnej. Podścielenie ma za zadanie tę różnicę skompensować. Materiał podścielający wypełnia obszary, w których powstała przestrzeń, dzięki czemu proteza może ponownie uzyskać lepszy kontakt z podłożem.

Jakie objawy mogą wskazywać na konieczność podścielenia protezy?

Jednym z najbardziej charakterystycznych sygnałów jest stopniowe pogorszenie stabilności protezy. Pacjent może zauważyć, że uzupełnienie zaczyna poruszać się podczas jedzenia albo łatwiej przesuwa się przy mówieniu.

Nie zawsze pojawia się przy tym ból. Czasami pierwszym objawem jest po prostu wrażenie, że proteza „nie trzyma się tak jak dawniej”. W innych przypadkach pojawiają się miejscowe otarcia, zaczerwienienie błony śluzowej albo bolesność podczas żucia. Charakterystyczna może być także zmiana sposobu korzystania z protezy. Pacjent zaczyna wybierać miękkie pokarmy, a unika produktów wymagających intensywnego żucia. Ponadto, używa większej ilości kremu mocującego. Do lekarza warto zgłosić się również wtedy, gdy proteza zaczyna regularnie wypadać lub przesuwać się podczas rozmowy. Nie należy traktować tego jako naturalnej konsekwencji użytkowania protezy. Często jest to sygnał, że jej dopasowanie wymaga oceny.

Podścielenie protezy a korekta. To nie jest to samo

Podścielenie i korekta protezy bywają ze sobą mylone, ale są to różne procedury.

Korekta protezy polega zazwyczaj na miejscowym usunięciu lub modyfikacji materiału w obszarach, w których proteza nadmiernie uciska tkanki. Wykonuje się ją często w przypadku nowej protezy, która powoduje miejscowe podrażnienie podczas adaptacji.

Podścielenie protezy ma natomiast na celu dostosowanie jej powierzchni do zmienionego kształtu podłoża protetycznego. Jest więc szczególnie przydatne wtedy, gdy problem dotyczy utraty prawidłowego przylegania uzupełnienia.

W praktyce Pacjent nie powinien samodzielnie decydować, która z tych metod jest właściwa. Objawy mogą wyglądać podobnie, ale ich przyczyny bywają zupełnie różne.

Podścielenie protezy twarde i miękkie

• Podścielenie twarde pozwala na trwałe zmodyfikowanie powierzchni protezy. Wtedy materiał po odpowiednim opracowaniu staje się integralną częścią podstawy uzupełnienia. Jest to rozwiązanie, które często stosuje się w sytuacjach, gdy głównym problemem jest utrata dopasowania wynikająca ze zmian anatomicznych.
• Podścielenia miękkie mają natomiast inne właściwości. Stosuje się je między innymi u Pacjentów z bardzo wrażliwym lub zanikowym podłożem protetycznym, gdy konieczne jest ograniczenie nacisku mechanicznego. Elastyczna warstwa może poprawić komfort użytkowania protezy, ponieważ działa bardziej amortyzująco.

Jak wygląda podścielenie protezy?

Przed wykonaniem tej procedury przeprowadzamy badanie jamy ustnej i oceniamy istniejącą protezę. Sprawdzamy jej stabilność, stan podstawy, stopień zużycia zębów oraz sposób kontaktowania się z zębami przeciwstawnymi. Bardzo ważna jest również ocena błony śluzowej. Jeżeli występują rozległe otarcia, stany zapalne, odleżyny, najpierw ustalamy ich przyczynę i odpowiednio przygotowujemy tkanki. Następnie oceniamy, czy istniejąca proteza rzeczywiście nadaje się do podścielenia. Jeżeli jej konstrukcja jest prawidłowa, a problem wynika przede wszystkim ze zmiany podłoża, można przystąpić do procedury.

W zależności od zastosowanej techniki wykonujemy odpowiedni zapis aktualnego kształtu podłoża protetycznego. Następnie modyfikujemy protezę, a na jej powierzchni wykonujemy nową warstwę materiału dopasowującego się do aktualnej anatomii jamy ustnej.

Po zakończeniu tej procedury opracowujemy i polerujemy całą protezę. Lekarz ponownie sprawdza jej stabilność oraz kontakty zwarciowe.