Mock-up stomatologiczny. Przymiarka nowego uśmiechu

14.08.2026

Zanim wykonamy Pacjentowi licówki czy korony, możemy bardzo dokładnie zaplanować ich kształt i wzajemne relacje. Mock-up stomatologiczny jest narzędziem, które pozwala Pacjentowi zobaczyć planowany efekt jeszcze przed wykonaniem ostatecznych prac. ,,Przymiarka nowego uśmiechu” pozwala sprawdzić, jak proponowana zmiana będzie wyglądała w jamie ustnej.

Przeczytaj również: Proteza zębowa uwiera. Kiedy wystarczy korekta, a kiedy trzeba ją wykonać ponownie?

Czym jest mock-up stomatologiczny?

Mock-up stomatologiczny to tymczasowa wizualizacja planowanego efektu leczenia, wykonywana bezpośrednio w jamie ustnej Pacjenta. Najczęściej stosujemy go podczas planowania kompleksowej metamorfozy uśmiechu, w tym licówek i koron.

W przeciwieństwie do samej wizualizacji komputerowej, mock-up pozwala zobaczyć projekt na rzeczywistych zębach i w naturalnych warunkach. Pacjent może spojrzeć na swój uśmiech z różnych perspektyw, ocenić jego wygląd podczas mówienia i uśmiechania się, a także sprawdzić, czy zaplanowany kształt zębów odpowiada jego oczekiwaniom.

Mock-up nie jest jednak gotową odbudową protetyczną. To tymczasowy etap diagnostyczno-planistyczny, który ma pomóc określić i zdecydować czy planowane leczenie w tym określonym przypadku będzie odpowiednie. Podkreślamy tę różnicę, ponieważ Pacjenci czasami utożsamiają mock-up z tymczasowymi licówkami. Są to jednak dwa różne elementy procesu leczenia.

Mock-up a cyfrowe projektowanie uśmiechu

Mock-up często stanowi jeden z etapów szerszego procesu określanego jako Digital Smile Design, czyli cyfrowe projektowanie uśmiechu.

W stomatologii estetycznej wykorzystujemy fotografie, skany wewnątrzustne, cyfrowe modele uzębienia oraz specjalistyczne oprogramowanie. Na tej podstawie projektujemy docelowe proporcje zębów i przygotowujemy projekt, który następnie przenosimy do jamy ustnej. Cyfrowy projekt jest jednak nadal projektem. Dopiero jego rzeczywiste odwzorowanie na zębach pozwala ocenić, jak planowana zmiana prezentuje się w konkretnych warunkach anatomicznych.

Dlatego cyfrowe projektowanie uśmiechu i mock-up mogą się wzajemnie uzupełniać. Jedno pozwala bardzo precyzyjnie zaplanować zmianę, drugie umożliwia jej ocenę w rzeczywistym środowisku.

Jak wygląda wykonanie mock-up stomatologicznego?

Proces rozpoczynamy od diagnostyki i zaplanowania przyszłego uśmiechu. Lekarz ocenia stan zębów, dziąseł, zgryz i proporcje uzębienia. Wykonujemy też fotografie i skany wewnątrzustne. Na podstawie zebranych danych powstaje projekt przyszłej odbudowy.

Następnie przygotowujemy specjalny materiał, który pozwala tymczasowo odwzorować zaplanowany kształt zębów. Materiał ten nakładamy na naturalne zęby przy użyciu odpowiedniego szablonu, często określanego jako indeks silikonowy. Procedura nie wymaga szlifowania zdrowych zębów! To bardzo ważna informacja dla Pacjentów, którzy obawiają się, że samo wykonanie mock-upu będzie oznaczało rozpoczęcie nieodwracalnego leczenia.

Kiedy szczególnie warto rozważyć wykonanie mock-upu?

Mock-up jest szczególnie przydatny, gdy:

planowana jest większa liczba licówek lub koron,
Pacjent chce znacząco zmienić długość albo kształt zębów,
występują asymetrie wymagające precyzyjnego zaplanowania,
konieczna jest kompleksowa odbudowa estetyczna,
pacjent ma trudności z wyobrażeniem sobie efektu leczenia,
lekarz chce zweryfikować projekt przed rozpoczęciem właściwej preparacji.

Nie oznacza to jednak, że każdy z tych przypadków automatycznie wymaga mock-upu. Ostateczna decyzja zawsze wynika z planu leczenia.

Mock-up stomatologiczny. Najczęstsze pytania pacjentów

Czy wykonanie mock-upu wymaga szlifowania zębów?

Najczęściej nie. Mock-up możemy wykonać jako tymczasową warstwę materiału na naturalnych zębach bez konieczności ich preparacji. Sposób wykonania zależy jednak od konkretnego planu leczenia.

Czy mock-up można usunąć?

Tak. Jest to rozwiązanie tymczasowe. Po zakończeniu oceny materiał usuwamy i decydujemy o dalszym postępowaniu.

Czy mock-up jest tym samym co licówki tymczasowe?

Nie. Mock-up służy przede wszystkim do wizualizacji i oceny projektu. Licówki tymczasowe są natomiast elementem zabezpieczenia zębów po preparacji w procesie wykonywania właściwych licówek.

Czy mock-up można wykonać przed licówkami?

Tak. Jest to jedno z najczęstszych zastosowań mock-upu. Pozwala ocenić planowany kształt i proporcje zębów jeszcze przed rozpoczęciem właściwego leczenia.