Skaling poddziąsłowy – najważniejsze informacje
Zdrowie dziąseł i tkanek otaczających zęby ma bezpośredni wpływ na utrzymanie własnego uzębienia. Odkładanie się płytki bakteryjnej i kamienia nazębnego w miejscach, do których trudno dotrzeć podczas codziennego szczotkowania może to utrudniać. Szczególnie niebezpieczne są złogi znajdujące się pod linią dziąseł, ponieważ mogą podtrzymywać stan zapalny i sprzyjać powstawaniu kieszonek przyzębnych, a co za tym idzie – przyczyniać się do stopniowego niszczenia struktur odpowiedzialnych za stabilność zębów. W takich sytuacjach istotnym elementem leczenia jest skaling poddziąsłowy, czyli profesjonalne usuwanie kamienia nazębnego i innych złogów z powierzchni korzeni zębów oraz z obszaru położonego poniżej brzegu dziąsła. Zabieg ten stanowi ważną część terapii chorób przyzębia.
Przeczytaj również: Korona na implancie jako sposób na uzupełnienie braku pojedynczego zęba
Spis treści:
Skaling poddziąsłowy – czym różni się od zwykłego usuwania kamienia?
Skaling poddziąsłowy to zabieg polegający na usuwaniu twardych złogów nazębnych z powierzchni zębów i korzeni położonych poniżej brzegu dziąsła. Kamień nazębny powstaje w wyniku mineralizacji płytki bakteryjnej, czyli biofilmu tworzącego się na powierzchniach zębów. Płytka ta zawiera liczne mikroorganizmy osadzone w strukturze, która ułatwia im przyleganie do powierzchni i utrudnia całkowite usunięcie bez mechanicznego oczyszczania.
Jeżeli biofilm nie jest regularnie usuwany, może stopniowo ulegać mineralizacji pod wpływem składników śliny i płynu dziąsłowego. Powstający kamień ma chropowatą powierzchnię, do której łatwo przywierają kolejne warstwy płytki. Sam kamień nie jest jedyną przyczyną chorób przyzębia, ale stanowi powierzchnię sprzyjającą utrzymywaniu biofilmu, który może podtrzymywać reakcję zapalną.
Kamień poddziąsłowy jest trudny do zauważenia. Jego obecność jest jednak widoczna podczas badania periodontologicznego za pomocą sondy.
Najważniejsza różnica pomiędzy tą metodą a profesjonalną higienizacją polega na tym, że skaling poddziąsłowy obejmuje oczyszczanie powierzchni znajdujących się pod dziąsłem, a nie tylko widocznych części zębów. Celem jest skuteczne usunięcie złogów i ograniczenie biofilmu przy możliwie oszczędnym opracowaniu tkanek zęba.
Kiedy potrzebny jest skaling poddziąsłowy? Wskazania i objawy chorób przyzębia
Najważniejszym wskazaniem do skalingu poddziąsłowego jest obecność złogów poddziąsłowych, zwłaszcza gdy towarzyszą im objawy zapalenia dziąseł lub zapalenia przyzębia. Samo stwierdzenie kamienia nie pozwala jednak określić zaawansowania choroby. Konieczne jest zbadanie tkanek otaczających zęby, ocena głębokości kieszonek przyzębnych oraz sprawdzenie, czy doszło do utraty przyczepu łącznotkankowego lub kości wyrostka zębodołowego.
W zdrowym przyzębiu dziąsło ściśle przylega do powierzchni zęba, a przestrzeń między brzegiem dziąsła i zębem jest stosunkowo płytka. Natomiast w przebiegu zapalenia przyzębia może dojść do utraty tkanek podtrzymujących ząb, przez co powstają patologicznie pogłębione kieszonki. W ich wnętrzu łatwiej utrzymuje się biofilm, a codzienne szczotkowanie nie jest w stanie skutecznie oczyścić wszystkich powierzchni korzeni.
Krwawienie dziąseł
Krwawienie podczas szczotkowania lub czyszczenia przestrzeni międzyzębowych jest częstym objawem zapalenia dziąseł. Może pojawiać się również podczas jedzenia twardych produktów albo samoistnie w bardziej nasilonych stanach zapalnych. Nie jest to normalna konsekwencja intensywnego szczotkowania, zwłaszcza gdy występuje regularnie.
Nieprzyjemny zapach z ust
Nieprzyjemny zapach z ust, określany jako halitoza, może być kolejnym sygnałem utrzymującego się biofilmu i stanu zapalnego. Nie jest jednak objawem swoistym dla chorób przyzębia. Przyczyną mogą być również nalot na języku, próchnica, suchość jamy ustnej, niektóre choroby ogólne lub problemy laryngologiczne. Najpierw więc ustalamy źródło dolegliwości.
Kieszonki przyzębne
Pogłębione kieszonki przyzębne mogą przez długi czas nie powodować bólu. To jeden z powodów, dla których zapalenie przyzębia czasami wykrywamy dopiero podczas badania kontrolnego. Pacjent może zauważyć, że dziąsła krwawią lub zęby wyglądają na dłuższe, ale nie zawsze wiąże te objawy z utratą tkanek podporowych.
Jak przebiega skaling poddziąsłowy?
Przed rozpoczęciem oczyszczania oceniamy stan tkanek i określamy miejsca wymagające szczególnej uwagi. W razie potrzeby wykonujemy badanie periodontologiczne z pomiarami kieszonek. Dzięki temu badaniu ustalamy czy złogi znajdują się płytko pod dziąsłem, czy też zalegają w głębokich kieszonkach, przy powierzchniach korzeni o złożonej anatomii.
Do usuwania kamienia poddziąsłowego wykorzystujemy urządzenie ultradźwiękowe. Końcówka robocza drga z wysoką częstotliwością i ułatwia tym samym rozbijanie i odrywanie złogów od powierzchni zęba. Podczas pracy wykorzystujemy również strumień wody, który pomaga ograniczyć nagrzewanie tkanek oraz wypłukiwać usuwany materiał.
Higiena i profilaktyka nawrotów
Codzienna higiena jest jednym z najważniejszych elementów leczenia chorób przyzębia. Nawet bardzo dokładnie wykonany skaling nie zapewni trwałego efektu, jeśli płytka bakteryjna będzie regularnie gromadziła się na powierzchniach zębów.
W codziennej pielęgnacji szczególne znaczenie mają następujące działania:
- Szczotkowanie zębów dwa razy dziennie pastą z fluorem, z uwzględnieniem brzegu dziąsła i trudno dostępnych powierzchni.
- Codzienne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych za pomocą nici lub szczoteczek międzyzębowych dopasowanych do ich szerokości.
- Kontrolowanie techniki higieny podczas wizyt, aby nie pomijać miejsc z tendencją do odkładania płytki.
- Ograniczenie palenia tytoniu i dążenie do dobrej kontroli chorób ogólnych, szczególnie cukrzycy.
- Zgłaszanie się na wizyty podtrzymujące w terminach ustalonych na podstawie stanu przyzębia i indywidualnego ryzyka.
