Starte zęby. Przyczyny, skutki i możliwości odbudowy

Starte zęby – jak je rozpoznać? Co powinno przykuć Twoją uwagę? Niewielkie skrócenie koron, zmiana kształtu siekaczy lub subtelna utrata szkliwa nie jest naturalną konsekwencję wieku lub standardowym procesem fizjologicznym! W wielu przypadkach prowadzi do poważnych zaburzeń estetycznych, funkcjonalnych i protetycznych. Starte zęby to w rzeczywistości sygnał ostrzegawczy świadczący o głębszych problemach zgryzowych w obrębie jamy ustnej.

Przeczytaj również: Stłoczone zęby a choroby przyzębia. Zależność, o której rzadko się mówi

Spis treści:

• Starte zęby
• Przyczyny
• Skutki
• Diagnostyka
• Odbudowa

Czym są starte zęby i kiedy mówimy o problemie?

Starcie zębów polega na stopniowej utracie twardych tkanek zęba, głównie szkliwa, a w bardziej zaawansowanych przypadkach także zębiny. W niewielkim stopniu jest to naturalny proces, jednak gdy tempo ścierania bardzo szybko postępuje lub prowadzi do zaburzenia funkcji narządu żucia, wymaga diagnostyki i leczenia.

Problem najczęściej dotyczy przednich zębów, które tracą swój pierwotny kształt i długość, ale może obejmować również zęby boczne. W odcinkach bocznych prowadzi do obniżenia wysokości zwarcia i przeciążenia stawów skroniowo-żuchwowych.

Najczęstsze przyczyny ścierania zębów

Starte zęby rzadko są efektem jednego czynnika. Zazwyczaj mamy do czynienia z nakładającymi się przyczynami, które przez lata stopniowo niszczą strukturę zębów. Do najważniejszych należą:

• bruksizm, czyli nieświadome zaciskanie i zgrzytanie zębami, najczęściej występujące w nocy,
• wady zgryzu prowadzące do nieprawidłowego kontaktu zębów i nadmiernych przeciążeń,
• zaburzenia zwarcia po utracie zębów lub źle wykonanych uzupełnieniach protetycznych,
• dieta bogata w kwasy, sprzyjająca erozji szkliwa,
• nieprawidłowe nawyki, takie jak obgryzanie paznokci czy żucie twardych przedmiotów.

Skutki startych zębów

Jednym z pierwszych zauważalnych problemów jest pogorszenie estetyki uśmiechu. Zęby stają się widocznie krótsze, bardziej płaskie, a ich brzegi często ulegają wyszczerbieniu. Z czasem zmieniają się także rysy twarzy. Obniżenie wysokości zwarcia może prowadzić bowiem do zapadania się dolnej części twarzy i przyspieszonego efektu starzenia.

Znacznie poważniejsze są jednak konsekwencje funkcjonalne. Starcie szkliwa powoduje odsłonięcie zębiny, a to skutkuje nadwrażliwością na zimno, ciepło i bodźce mechaniczne. W zaawansowanych przypadkach dochodzi do samoistnego bólu, pęknięć zębów i problemów ze stawami skroniowo-żuchwowymi (trzaski, bóle głowy, ograniczenie otwierania ust).

Diagnostyka startych zębów

Skuteczne leczenie startych zębów zawsze musi zaczynać się od dokładnej diagnostyki. Niestety samo odbudowanie brakujących tkanek bez usunięcia przyczyny problemu prowadzi do szybkiego nawrotu dolegliwości. Diagnostyka obejmuje:

• badanie kliniczne,
• analizę zwarcia,
• ocenę pracy mięśni żucia,
• diagnostykę cyfrową i obrazowanie 3D.

Ważny jest również wywiad dotyczący stylu życia pacjenta, poziomu stresu oraz objawów sugerujących bruksizm, takich jak poranne bóle głowy czy napięcie mięśni twarzy.

Możliwości odbudowy startych zębów

Zakres leczenia zależy od stopnia zaawansowania problemu oraz przyczyn ścierania. W przypadku niewielkich ubytków stosujemy odbudowy kompozytowe, które w małoinwazyjny sposób pozwalają przywrócić prawidłowy kształt i długość zębów.

W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne bywa kompleksowe leczenie protetyczne, obejmujące licówki, korony lub odbudowy typu onlay i overlay. Celem takiego leczenia jest odbudowa prawidłowej wysokości zwarcia i równomiernego rozkładu sił żucia. Warto wspomnieć, że bardzo często leczenie protetyczne musimy uzupełnić terapią ortodontyczną, która pozwala ustawić zęby w prawidłowych relacjach i stworzyć stabilne warunki dla trwałych odbudów.